Trường THCS Hnol là tên gọi trước đây của trường TH&THCS Nay Der,  được thành lập từ năm 2006. Ngày 17/8/2006 Chủ tịch UBND huyện Đăk Đoa ra Quyết định số 11/2006/QQĐ – UBND thành lập trường THCS Hnol trên cơ sở các lớp Tiểu học trên địa bàn xã Hnol của trường Tiểu học xã Trang và số học sinh Trung học cơ sở ở xã Hnol đang học tại trường THCS Lê Quý Đôn ở xã Trang. Lúc mới được thành lập, cơ sở vật chất của trường vô cùng thiếu thốn, khó khăn, trụ sở chính của trường chỉ có 3 phòng học đơn sơ, không có phòng hiệu bộ, phòng thiết bị, phòng thư viện,… Học sinh THCS chỉ vỏn vẹn có 3 lớp của 3 khối lớp 6,7 và 8. Số học sinh trong từng lớp cũng rất ít, chỉ có vài lớp và giáo viên không đủ để đáp ứng tốt công việc giảng dạy. Những khó khăn thiếu thốn của thuở ban đầu mới thành lập là những dấu ấn mà tập thể sư phạm Nhà trường không bao giờ quên. Đội ngũ giáo viên hầu hết từ các nơi xa chuyển về, nhiều thầy cô giáo quê ở tận Quảng Bình. Với tinh thần tất cả vì học sinh thân yêu, nhiều thầy cô giáo không quản ngại khó khăn, đến từng nhà vận động học sinh đến trường. Đứng trước thách thức đó, tập thể cán bộ, giáo viên, nhân viên của trường không sờn lòng, nản chí mà ngược lại tinh thần đoàn kết nhất trí, ý thức trách nhiệm trước nhiệm vụ chính trị mà ngành và nhân dân giao phó.

         Đến năm học 2012,  do lúc này số học sinh tăng lên và theo sự chỉ đạo của các cấp để đảm bảo việc giảng dạy và học tập của học sinh hai cấp, trường THCS Hnol được tách thành 2 trường là Trường Tiểu học Hnol và Trường THCS Nay Der theo Quyết định số 4081/QQĐ – UBND ngày 14 tháng 9 năm 2012 của Chủ tịch UBND huyện Đăk Đoa. Lúc này, trường THCS Nay Der có 8 lớp học với vài trăm học sinh và 15 cán bộ, giáo viên nhân viên.

Đến năm 2019,  do học sinh của Trường quá ít, không thể đảm bảo đủ để tồn tại một trường cấp 2 theo quy định của Ngành, do đó chính quyền địa phương đã quyết định sát nhập học sinh cấp 1 và cấp 2 trên địa bàn xã Hnol vào thành 1 trường theo Quyết định số 1698/QQĐ – UBND ngày 22 tháng 8 năm 2019 của Chủ tịch UBND huyện Đăk Đoa, trường được mang tên Trường TH&THCS Nay Der cho đến ngày hôm nay. 

         Sau hơn 15 năm được thành lập, nhà trường đã từng bước phát triển từ cơ sở vật chất đến các mặt chất lượng dạy học. Ban đầu chỉ là một dãy nhà cấp 4 với 3 phòng học và một khoảng sân toàn toàn cỏ dại và đất đỏ bazan, không một bóng cây xanh. Đến nay, trụ sở chính của trường đã xây dựng 02 dãy phòng học 2 tầng với 8 phòng và một số hạn mục khác như : nhà hiệu bộ; các phòng chức năng như : phòng thư viện, phòng thiết bị; đã trang bị một số thiết bị dạy học như: máy tính, máy chiếu, máy projector..., các lớp ở các điểm làng cũng được xây mới, tu sửa lại  để phục vụ cho việc nghiên cứu giảng dạy và học tập của giáo viên, học sinh; sân trường đã được đổ bê tông và cây xanh đã vươn mình phủ bóng mát tạo nên sự khang trang cho ngôi trường mới ở vùng xa xôi như Hnol.

         Từ khi thành lập trường đến nay, Hội đồng sư phạm nhà trường đã xây dựng được một tập thể đoàn kết, thi đua học tập, nghiên cứu, giảng dạy tốt để nâng cao phẩm chất chính trị, trình độ chuyên môn và nghiệp vụ; đã xây dựng những thế hệ học sinh cần cù hiếu học, tương thân tương ái vượt khó, thi đua học tập tốt, rèn luyện tốt đã và đang trưởng thành trên những vùng miền của đất nước. Đồng thời, nhà trường đã có sự phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, phụ huynh học sinh để từng bước nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của trường, đáp ứng yêu cầu của xã hội trong thời kỳ mới; từng bước khẳng định và xây dựng trường TH&THCS Nay Der ngày càng phát triển./.